AMERICA HURRAH

Λίγα λόγια σχετικά με την παράσταση αυτή.

Βασικός στόχος – αντικείμενο τής παράστασης είναι ο καταναλωτικός τρόπος ζωής. Το έργο θέλει να προσδώσει μια ζοφερή εικόνα εντοπίζοντας στούς γρήγορους ρυθμούς, στις μηχανιστικές ανακλαστικές αντιδράσεις, στην απροσωποποίηση, στην αφιλτράριστη έμφαση στην κατανάλωση. Ασχέτως αν δεν συμφωνεί κανείς πάντα στην σώνει & ντε ζοφέρη αυτή απόδοση της καταναλωτικής-υλιστικής κοινωνίας μας – αυτό είναι μια άλλη συζήτηση – ωστόσο την προσέγγιση αυτή, πιστεύω ότι το έργο την πέτυχε ολοκληρωτικά. Με τολμηρή, αντισυμβατική, πειραματική οπτική που φτάνει να ταρακουνάει συθέμελα τις βασικές αρχές που ορίζουν την θεατρική τέχνη. Και να σκεφτεί κανείς ότι το έργο είναι του 1966 !

Η παράσταση χωρίζεται σε τρία μέρη. Σταδιακά & όσο προχωράει, γίνεται όλο & πιο «επιθετική», «απειλητική» προς τον θεατή, ενώ στο τελευταίο μέρος, μένω πλέον άναυδος με αυτά που βλέπω, καταλαβαίνω & νιώθω. Οι εκπλήξεις, που δεν προσβλέπουν στον εντυπωσιασμό, διαδέχονται η μια την άλλη & καταλήγουμε σε ένα απίστευτο γκροτέσκο, σαρκαστικό τοπίο.

Το πρώτο μέρος διαδραματίζεται σε ένα γραφείο ευρέσεως εργασίας & ήδη πριν καν αρχίσει η παράσταση, υποψιάζεσαι αλλά δεν φαντάζεσαι μέχρι που μπορεί να φτάσει. Ενα γυναικείο πόδι με τακούνι φαίνεται στην άκρη της σκηνής, το οποίο χτυπάει κατά διαστήματα νευρικά το πάτωμα. Η αγχωτική ατμόσφαιρα είναι ήδη εδώ να μας στοιχειώσει. Ανθρώπινες μορφές πηδάνε στην σκηνή ή μια μετά την άλλη & αρχίζει ενα τρελλό κρεσέντο ερωταπαντήσεων. Από την μια αυτοί που αναζητούν εργασία επιδεικνύουν με ποικίλους τρόπους τις δεξιότητές τους, με κλιμακωτή αυτοπεποίθηση ανάλογα με τον βαθμό ικανότητάς τους, από την άλλοι οι υπάλληλοι σαν ανακριτές ερωτούν με καταιγιστικό τρόπο τους υποψηφίους, καταπαντώντας κάθε προσωπική ιδιαιτερότητα & επιδεικνύοντας αχαλίνωτη αδιακρισία. Ο ορισμός της απροσοπωποίησης. Οι διάλογοι είναι σαν επαναληπτικοί πυροβολισμοί, ο κυνισμός είναι εδώ με τον πιο ωμό τρόπο – ή μήπως όχι ακόμη -. Η κίνηση αδιάκοπη επίσης καταιγιστική, όπου καθένας από τους εργαζόμενους προσπαθεί να πιάσει την πιο καλή θέση για να επιδειχτεί σαν σε προσέγγιση αναπαραγωγής – απέχει πολύ από μια πρόσληψη ? -. Το σφίξιμο στο στομάχι έχει αρχίσει ήδη πριν καν ξεκινήσει η παράσταση & συνεχώς κλιμακώνεται. Μια κοπέλα καταφεύγει σε κατακόρυφο – καταπληκτική στιγμή – με το πρόσωπο της να έρχεται κατάφατσα με μιας άλλης κοπέλας, υπάλληλου ? του γραφείου (ή μήπως ήταν από το δεύτερο μέρος αυτό ? μικρή σημασία έχει!).

Η παράσταση μιλάει συνολικά & όχι μόνο με τον έναρθρο λόγο. Αυτόν τον χρησιμοποιεί περισσότερο με την δύναμη της εκφοράς του. Η κίνηση ακόμη & η πολύ εύστοχα επιλεγμένη μουσική – θα μιλήσω για αυτήν αργότερα γιατί πραγματικά έσπασε στεγανά – αλλά & οι εκφράσεις των προσώπων από ουδέτερες έως πλήρως παραμορφωμένες, μάσκες γκροτέσκο ή παρακλητικές, όλα αυτά συμβάλλουν στον στόχο. Μπορεί να είναι σχόλιο για τον καταναλωτικό τρόπο ζωής αλλά πώς θα μπορούσε να ήταν αρκετά αποτελεσματικό αν δεν ήταν & επιθετική προς τον θεατή. Τι ήρθες να δεις θέατρο-θέαμα, ε λοιπόν σήμερα θα το κατάλαβεις σαν ενεργός συμμέτοχος, θα σε αφήσουμε σε ξερό κλαρί & αφού πέσεις θα συνεχίσουμε την επίθεση, θα σε χλευάσουμε & θα σε κράταμε σε ανησυχία μέχρι τέλους & όχι μόνο μέχρι τέλους, αλλά θα χάσεις & τον ύπνο σου.

Το πέτυχε, για μέρες μετά το σκεφτόμουν σε πλήρη διάυγεια για πολλή ώρα όταν έπεφτα να κοιμηθώ αλλα & κατά την διάρκεια της μέρας. Άνθρωποι που έχουν περάσει από το απεγνωσμένο στάδιο της αγωνιώδους εύρεσης δουλειάς θα κάνουν σίγουρα συνειρμούς σχετικούς. Το έργο τα καταφέρνει.

Καπου γίνεται ένα πάρτυ, μια κοπέλα σκοτώνεται στον πηγαιμό για το πάρτυ, η ζωή συνεχίζεται στους ίδιους φρενήρεις ρυθμούς. Ομολογώ ότι το δεύτερο μέρος ήταν αυτό που με μπέρδεψε περισσότερο από πλευράς συνοχής πλοκής. Αλλά τι σημασία έχει. Οι καταπληκτικές ιδέες συνεχίζονται, είμαστε σε πλήρη υπερδιέγερση & νιώθουμε την απειλή να πλησιάζει όλο & περισσότερο. Θα μας βάλουν & έμας στο παιχνίδι είναι πια βέβαιο, δεν τη γλυτώνουμε. Η νεκρή ? κοπέλα μας πλησιάζει εξ επαφής, παρακλητικά. Είμαστε στην πρώτη σειρά. Η κοπέλα κάθεται & με δεύτερη κίνηση ξαπλώνει πάνω στο κοινό. Εμείς οι τρεις είμαστε το κοινό. Συνεχίζει να οικτοίρει ενόσω είναι ξαπλωμένη πάνω μας. Σκέφτομαι προς στιγμήν ότι πρέπει να δείξω ευαισθησία. Μήπως δοκιμάζει την (απ)ανθρωπιά μας ?? Προφανώς δεν κάνω τίποτα. Ξαφνικά πέφτει από τα σώματα μας σαν τσουβάλι στη σκηνή !! Δεν πειράζει θα τα καταφέρω την επόμενη φορά …

Μια μινιατούρα ασθενοφόρο γυροφέρνει στην σκηνή κάνοντας μεγάλους κύκλους, νέα έκπληξη, ενόσω – μπορεί να ήταν λίγο πιο πριν ή πιο μετά- μηχανιστικό απωθητικό σεξ συμβαίνει λίγο μακρύτερα. Ναι υπάρχει & γυμνό & αρκετό μάλιστα, αλλά είναι κάθε άλλο παρά διεγερτικό. Είναι το αποκρουστικό πρόσωπο του γρήγορου σεξ, που πρέπει να χωρέσει κάπου & αυτό. (Και εδώ έχω ένσταση, γιατί δηλαδή θα πρέπει να προβάλλεται, το σεξ & το γυμνό σαν πρόβλημα, για δευτερη συνεχόμενη μέρα για μένα μετά τα συμπαθή, χωρίς όμως εκπλήξεις «Αξύριστα πηγούνια»). Ωστόσο ισχύει & πάλι ότι έγραψα στην αρχή. Για τον στόχο που θέτει το έργο πετυχαίνει διάνα.

Κενό. Οι πρωταγωνιστές μάς κοιτάνε για αρκετή ώρα χωρίς τίποτε να συμβαίνει. Νεα δοκιμασία. Μετά αρχίζουν – ξαναλέω πριν ή μετά μικρή σημασία έχει – να τρέχουν καταπάνω μας κατά κύματα & να σωριάζονται μπροστά μας. Ολο & πιο κοντά. Νεα δοκιμασία. Οι γυναίκες πλησιάζουν περισσότερο. Είναι άραγε προμελετημένο ? Δεν νομίζω αλλά κάτι μπορεί να κρύβει – ή να φανερώνει- αυτό. Καιρός & για ένα πρόγραμμα γυμναστικής. Στο πρόσταγμα του γυμναστή όλοι ακολουθούν. Ετσι πρέπει η σιλουέτα είναι μια υπόθεση που πρέπει να προσέχουμε. Εκπληκτικό το στήσιμο των πρωταγωνιστών & πάλι. Σαρκασμός ακραίος. Θέλω να γέλασω αλλά δεν είναι ακριβώς αυτό που μου προκύπτει. Είμαι μαγκωμένος. Μας κοροιδεύουν, μας σαρκάζουν & βέβαια αυτοσαρκάζονται. Μένει το διαρκές & κάποτε αμήχανο μειδίαμα.
Ετσι φτάνουμε σταδιακά στο τελευταίο μέρος. Σιγά σιγά μπάινουν & άλλες αισθήσεις στην δίνη του έργου. Μέχρι τέλους κάποιοι τυχεροί ? θα γευτούν! & τις πέντε. Μυρίζει σχάρα. Μάλλον θα ψήνουν από πουθενα παραδίπλα. Σταδιακά δεν πιστεύω στα μάτια μου σε αυτά που βλέπω. Ενα δωματίο μοτέλ με όλες τις ανέσεις, σε μορφή γκροτέσκο κουκλοθέατρου εμφανίζεται. Το καλεσμένο ζευγάρι – υπερμεγεθείς κούκλες – θα έρθει από την είσοδο του θεάτρου. Ο ψήστης – τι μάστορας – με την επαναληπτική επιδέξια περιποίηση της σχάρας & των μπιφτεκιών μέχρι τέλους & οι θελκτικές κοπέλες αναλαμβάνουν να έχουμε ότι θελήσουμε ώστε να περάσουμε καλά ενόσω όλα θα γκρεμίζονται μπροστά μας. Η πληθωρική παράλληλη δράση είναι & εδώ παρούσα, κορυφώνεται όμως τώρα με δύο αντίθετους πόλους δράσης. Καλοπέραση. Πρώτα το κρασί, μου δίνουν & εμένα. Ακολουθεί το μπιφτέκι με τα τσιπς. Στην παρέα τώρα έχουμε από όλα. Απολαμβάνουν συμμετοχικό μερίδιο & οι πάνω σειρές, ακόμη & αυτοί που κάθονται παρά μέσα. Δεν πάει κάτω ωστόσο. Οι κούκλες αφού κάνουν άγριο σεξ, αρχίζουν & μας επιτίθενται με ότι βρουν. Ενα σωρό αντικείμενα πέφτουν μπροστά μας, η μουσική (Godspeed You Black Emperor, ότι καλύτερο για αυτήν την αποδόμηση) στη διαπασών, ενώ οι θελκτικές κοπέλες μας σώζουν την ύστατη στιγμή με ένα προστατευτικό δίχτυ. Δεν ακούμε καθαρά αλλά μικρή σημασία έχει & πάλι. Αντίθετα είναι απόλυτα συμβατό με την πλοκή του έργου & να μην μπορείς να ακούσεις καθαρά τον λόγο – ο λόγος δεν είναι πρωταγωνιστής – αλλά να ακούς & να νιώθεις ένα συνοθύλεμα, μια προσομοίωση χάους. Είναι ίσως η άποψη της παράστασης για το που οδηγάει ο τρόπος ζωής, δηλ. σε μια πλήρη αποσύνθεση.

Κάποιοι από το κοινό τσαντίζονται, είναι ακραίο το σκηνικό. Μας παίρνουν τα ποτήρια & τα πιάτα. Το τσιμπούσι τελείωσε. Μας ρωτάνε & πάλι με ευγενικό, επαναληπτικό τρόπο αν μας άρεσαν τα εδέσματα & σχολιάζουν την κατάσταση του πιάτου μας «Δεν το αγγίξατε!» «Δεν σας άρεσε?», «Συγνώμη αλλά το στομάχι μου είναι κόμπος δεν μπορώ να φάω». Το προσωπικό του εστιατορίου, συγνώμη του θεάτρου, μας χαιρετά στημένο ανά μερικά μέτρα στην έξοδο σαν επιτροπή υποδοχής & κατευώδιου δεξίωσης σε παλάτι. Τελείωσε ? Μένουμε με απορία. Φεύγουμε & ξαναγυρνάω να δω τι γίνεται. Είναι ακόμη εκεί. Αγοράζω πρόγραμμα & φεύγουμε τελειωτικά.

Από τότε το σκέφτομαι σχεδόν κάθε μέρα – εντάξει σταδιακά φθίνει αν & ξαναζεί πάλι μια αναζοπύρωση μετά από μια θυελλώδη κουβέντα – με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Τις πρώτες μέρες νόμιζα ότι θα δω στην πόλη κάπου γύρω μου τους ηθοποιούς. Τα πρώτα βράδια έπεφτα για ύπνο & το σκεφτόμουν για ώρα. Είχε καταλυτική επίδραση πάνω μου. Δεν μου έχει ξανατύχει έτσι. Απρόβλεπτο καινοτόμο, ενοχλητικό, σπάει πολλά στεγανά.

Η επιλογή της μουσικής ήταν απόλυτα εναρμονισμένη με το έργο αλλά & αυτόφωτη. Επιτέλους βγήκαν λίγο παρά έξω καινότομες σύγχρονες μπάντες & ξεφύγαμε από την περιορισμένη γκάμα επιλογών που επικρατεί συνήθως. Godspeed, Boards Of Canada, Dirty Three, AddNToX ήταν τα 4 συγκροτήματα που αναγνώρισα. Σύγχρονος αστικός ροκ, ηλεκτρονικός ήχος με αρκετές δόσεις πειραματισμού, τέλεια εναρμονισμένος με το κλίμα του έργου.

ΥΓ. Το κείμενο γράφτηκε μέσα 5/2006 αλλά συνεχίζει να έχει ισχύ.

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: