Η αμαρτία είναι βυζαντινή και ο έρωτας αρχαίος

106.jpg

Τα ‘τραγούδια της αμαρτίας’ του Μάνου Χατζιδάκη σε ποίηση Ντίνου Χριστιανόπουλου είναι ένας δίσκος αφιερωμένος σ’ όσους μπορούν ακόμη να διαβρωθούν από τη Mουσική και το Tραγούδι. Είχα τη τύχη να έρθω σε επαφή με τη μουσική και τα τραγούδια αυτά μέσω της παράστασης της Ομάδας Εδάφους σε ένα παλιό εργοστάσιο κάπου στην οδό Πειραιώς πολλά χρόνια πριν. Αποτελεί το κύκνειο άσμα του συνθέτη αφού ολοκληρώθηκε μετά το θάνατο του από το Ν. Κηπουργό. Η πηγή έμπνευσης για τη μουσική του έργου που μας αποκαλύπτεται με λίτοτητα μέσων αλλά με εξαιρετικό πλούτο ποίησης, μελωδίας, εμπειριών και ωριμότητας, με τα λόγια του συνθέτη:

Mπαίνοντας στη Θεσσαλονίκη το ’45, αργά το βράδυ της M. Πέμπτης, είχε τελειώσει η λειτουργία και οι εκκλησίες άδειες, φωτισμένες ηχούσαν πένθιμα. Περπατούσα μόνος και θαμπωμένος -είπα από μέσα μου: «Θεέ μου, πόση αμαρτία πρέπει να περιέχει αυτή η πόλη για να ‘χει τόσες εκκλησίες». Ο προσφερόμενος νεανικός έρωτας μετεμφυλιακά υπήρξε συγκλονιστικός. H επιθυμία δεν είχε προσχήματα. Mόνο η ερωτική τελετουργία διατηρούσε μερικούς γοητευτικούς μυστικούς κώδικες με τους οποίους ολοκλήρωνε φαντασιώσεις, οράματα και τολμηρές προθέσεις. H Θεσσαλονίκη είχε, τον καιρό εκείνο, τρεις κοινωνικές τάξεις χωρίς μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους. Tην αστική, τη μικροαστική και τη λεγόμενη λαϊκή ή εργατική. Οι τάξεις αυτές είχαν μια ανομολόγητη έλξη ανάμεσά τους που εκδηλωνότανε με τον ομοφυλλόφιλο ερωτισμό των παιδιών τους. Kαι οι διάφορες συνοικίες της Θεσσαλονίκης συνδέονταν η μία με την άλλη με λεωφορεία και με νεανικές διαδρομές αναζητήσεως συντρόφων. Kι έτσι έγινα φανατικός λάτρης της πόλης και των αφανών κατοίκων της. Tα παλιά σπίτια, οι ατέλειωτες συνοικίες, οι κεντρικοί μα και οι απόκεντροι δρόμοι της λειτουργούσαν θρησκευτικά τον ερωτισμό των νεαρών κατοίκων της και την υπέροχη και τόσο προχωρημένη αταξική ερωτική συνείδησή τους. Συγχρόνως μου ‘γινε αντιληπτό πως ο αρχαίος έρωτας δεν έχει τόση αξία στον καιρό μας δίχως αυτό το ανομολόγητο αίσθημα αμαρτίας κι ενοχής που μας παρέχει η βυζαντινή θρησκευτική κληρονομιά μας.

Τύψεις

Όσο περνούν οι μέρες και μακραίνει
η ηλικία της σεμνότητας, αισθάνομαι
τις ανεπαίσθητες ραγισματιές εντός μου
από νύχτα σε νύχτα να πληθαίνουν.

Δρόμοι που πήρα με χαμηλωμένα μάτια
φώτα που πέσαν πάνω μου ανηλέητα,
λόγια πιο πρόστυχα κι απ’ τις χειρονομίες.

Μα πιο πολύ, η όψη της μητέρας μου
όταν γυρνώ αργά το βράδυ και τη βρίσκω
μ’ ένα βιβλίο στο χέρι να προσμένει
βουβή, ξαγρυπνισμένη και χλωμή.

Advertisements

2 Responses to Η αμαρτία είναι βυζαντινή και ο έρωτας αρχαίος

  1. Ο/Η Sterna hirundo λέει:

    Μια νέα νότα στο blog, δίνεις & εσύ After hours !!
    Ομολογώ ότι δεν ξέρω τον δίσκο αυτό, όπως & πολλούς άλλους του Μ.Χατζιδάκη, ωστόσο αυτό δεν με εμποδίζει στο
    να καταλάβω την αγωνιώδη προσπάθεια του καλλιτέχνη να προσδιορίσει το φύλο του σε όλο τον περίγυρό του & να αυτοπροσδιοριστεί & ίδιος μέσα από αυτή τη διαδικασία & αντίστροφα.
    Σχετικά με τη Θεσ/νίκη πρέπει να έχει πολύ ενδιαφέρον αυtή η ιστορική αναδρομή του Αγγλου Mark Mazower σχετικά με το πολυφυλετικό παρελθόν της πόλης.

  2. Ο/Η walker λέει:

    Ένα linkακι πλιζ, για να ακούσουμε κι εμείς;
    Θα σταθώ λιγάκι και στη Θεσσαλονίκη της εποχής που αναφέρεις μια και η συγκυρία το καλεί. Βλέπεις, μόλις τέλειωσα το βιβλίο του Αντώνη Σουρούνη «Το Μονοπάτι στη Θάλασσα», αυτοβιογραφικό, παρουσιάζει τον κόσμο μιας φτωχογειτονιάς στη Θεσσαλονική, εκεί τέλη δεκαετίας ’40 αρχές ’50, και μέσα από αυτή ολόκληρη εποχή κι ένα διαφορετικό κόσμο. Στρωτό γράψιμο, παραδοσιακή φόρμα, πολλά κιλά ανθρωπιάς σε ένα ταξίδι σε άλλο πλανήτη.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: