Triple Play – P. J. Harvey – White Chalk

wc_cover-copy.jpg

Ξεκινάμε από σήμερα μια νέα προσπάθεια δισκοκριτικής, με σκοπό να προσεγγίζουμε κάθε φορά ένα από τα album που ακούσαμε τελευταία, από τρεις η ακόμα & περισσότερες πλευρές.

Λίγοι καλλιτέχνες τολμούν να ξεφύγουν από την πεπατημένη που τους έκανε αναγνωρίσιμους και αποδεκτούς. Η Polly Jean Harvey τολμά. Το νέο της album ‘White chalkείναι μια συλλογή από λιτές μελωδίες πιάνου, αιθέρια φωνητικά που φτάνουν ύστερα από πολλές ανακλάσεις σε όχι και τόσο λείες επιφάνειες, ψηλές νότες και έξοχες παραφωνίες. Η Polly αλλάζει μουσικές φόρμες αλλά και εμφάνιση. Με λευκό βικτοριανό πουκάμισο, δέρμα χλωμό και μαύρα μακριά μαλλιά μοιάζει περισσότερο με φάντασμα που περιπλανιέται σε χώρους άδειους και σκοτεινούς, παρά με μια από τις πιο πετυχημένες δημιουργούς της εποχής μας. ‘Νομίζω ότι ο τρόπος που ζούμε καθώς μεγαλώνουμε είναι αυτό που ξέραμε όσο ήμασταν παιδιά’, είχε δηλώσει στο Rolling Stone το 1995.

Η δύναμη, η γοητεία και εν τέλει η ουσία του ‘White chalk’ βρίσκονται απλά στις συνθέσεις και τους στίχους. ‘Από τη στιγμή που έμεινα μόνη, ο διάβολος περιπλανιέται στη ψυχή μου’. Οι σκοτεινοί χώροι έχουν πάντα διττό χαρακτήρα. Λειτουργούν άλλοτε ως καταφύγια βασανισμένων ψυχών και άλλοτε ως γυμνοί χώροι σιωπής και εγκατάλειψης. ‘Αγαπημένο σκοτάδι θα με καλύψεις και πάλι;’ Η Polly δεν περιγράφει απλώς την απομόνωση και την αγωνία αλλά προσδίδει οντότητα στο φόβο, την απογοήτευση, την μετάνοια, τη λύπη και τη μοναξιά. Στα πανέμορφα και σχεδόν αβάσταχτα οικεία τραγούδια της, το σκοτάδι είναι φίλος, η σιωπή εχθρός και το πιάνο τίποτα περισσότερο από ένα σκελετό με σπασμένα δόντια.

Στην πραγματικότητα και μετά από πολλά χρόνια από το ‘Rid Of Me’, αυτό είναι το πιο ατόφιο album της Polly με ελάχιστες επεμβάσεις στην παραγωγή και τον ήχο. Η Polly, όντας στο απόγειο της δημιουργικής της ακμής, έμπειρη πλέον, δημιουργεί ένα φοβισμένο αλλά ταυτόχρονα άτρωτο σύμπαν, όπου το φως θα διαδεχτεί, ναι, το σκοτάδι. Είναι ένας ιδιωτικός κόσμος, η δική της μουσική, ένα μικρό ‘όλον’, ένα αγέννητο παιδί, μια αίσθηση που χάνεται κάτω από μια μάσκα αιθέρα, τα παιδικά τοπία του Dorset, η σπασμένη άρπα, το πιάνο, η οικογένεια, η Βρετανική folk, οι ιστορίες τρόμου και σίγουρα μια στριγκλιά όπως αυτή που κλείνει το πανέμορφο ‘The Mountain’ και το album. Ένα παζλ δηλαδή που είναι αδύνατο να ξεχασθεί ή να αποσυναρμολογηθεί εύκολα. Το ‘White chalk’ μπορεί να κάνει τον καθένα να ριγήσει ακόμα και μια ηλιόλουστη ημέρα.

Afterhours

pjharvey-706847.jpg Μαθήματα Πιάνου

Εάν υπάρχει μια σταθερά στη 15χρονη σταδιοδρομία της P.J. Harvey, είναι ότι μοιάζει πάντοτε ανήσυχη. Μοιάζει μάλιστα να έχει μια τάση αυτοδιόρθωσης(;) σε σχεδόν καταναγκαστικό βαθμό: Μετά το καθολικά αποδεκτό και εξωστρεφές “To Bring You My Love” κυκλοφόρησε το πιο προσωπικό & ατμοσφαιρικό “Is This Desire?”, μετά το σχεδόν mainstream “Stories From The City, Stories From The Sea”, το ακατέργαστο “Uh Huh Her”.

Το “White Chalk”, η πρώτη μετά από τρία χρόνια δουλειά, ουσιαστικά δεν μοιάζει με καμία προηγούμενη και δεν είναι ένας δίσκος τόσο τραχύς όσο το “Rid Of Me” του ‘93 ή ακόμα και το “Is This Desire?” του ‘98. Είναι ένας δίσκος ψυχρός & ύπουλα όμορφος, συναισθηματικά ωμός, ήρεμος & συγκρατημένος αλλά όχι γλυκανάλατος. Σε σχέση με τα προηγούμενα, δεν με ξάφνιασε μόνο η έλλειψη κιθάρων και η απουσία rock ήχου, αλλά η μινιμαλιστική διάθεση και η παρουσία του πιάνου ως το κεντρικό όργανο. Η εντύπωση πάντως που μου άφησε, είναι ότι πολλά από αυτά τα τραγούδια γράφονται από την προοπτική ενός μικρού παιδιού και πως υπάρχει μια παιδιάστικη αθωότητα στα φωνητικά (σ’ αυτό με προϊδεάζει και το εξώφυλλο).

Το Α και το Ω

Τα δύο άκρα του δίσκου είναι και τα αγαπημένα μου.
Το κινηματογραφικό “The Devil” με το επίμονο πιάνο και τα αγγελικά μουρμουρίσματα που μου θυμίζουν Danny Elfman και Ψαλιδοχέρη (και η εισαγωγή “Back To Black” & Amy
Winehouse ), και το σπαρακτικό μεταθανάτιο υστερόγραφο «The Mountain» που ρίχνει εντυπωσιακά την αυλαία του δίσκου.

Στο “Dear Darkness” κάνει ντουέτο με τον John Parish, η φωνή του οποίου προσφέρει μια καλή (μ)πάσα φωνή στη Harvey, στο “To Talk To You” θυμίζει Radiohead, κατάλοιπο της συνεργασία της με τον Thom Yorke στο “This Mess We’re In”, ενώ σε αντιδιαστολή με τον τίτλο το “The Piano” είναι το πιο κοντινό σε rock άκουσμα από οποιοδήποτε άλλο στο δίσκο καθώς το πιάνο περνά σε δεύτερη μοίρα, και αυτή είναι ίσως η μοναδική στιγμή που η Harvey θυμίζει στα φωνητικά, την Patti Smith.

Συμπέρασμα
Το «White Chalk» θα δοκιμάσει την αντοχή των φαν της να την ακολουθήσουν και πάλι, αυτός εξάλλου είναι ο δρόμος για έναν καλλιτέχνη πρόθυμο να ρισκάρει. Είναι σίγουρα δικαίωμα αν όχι υποχρέωση (προς τον εαυτό του πρώτιστα) ενός καλλιτέχνη να αλλάζει, και το εκτιμώ, απλά θα προτιμούσα να είχε επιλέξει μια άλλη εκφραστική πορεία. Τη σωστή ημέρα, στο σωστό χρόνο, η κλειστοφοβική οικειότητα του album ακούγεται ευχάριστα, τη λάθος ημέρα, στο λάθος χρόνο, το «White Chalk» μπορεί να είναι το πιο βαρετό ημίωρο στον κόσμο.

littlefluffyclouds

pjharvey_wire.jpg

Θα ξεκινήσω με μια αναδρομή στην προηγούμενη δεκαετία για να χρυσώσω το χάπι. Η Pj Harvey των αρχών της δεκαετίας του 90 συγκαταλέγονταν στις 9 -10 κορυφαίες μουσικές μου προτιμήσεις. Τα Dry, Rid Of Me & η κορύφωση με το To Bring You My Love ήταν διαδοχικά το ένα καλύτερο από το άλλο. Το πρώτο ήταν σαν κεραυνός εν αιθρία στο χώρο της εναλλακτικής ροκ σκηνής με τον ορμητικό-παρορμητικό ήχο του & της χάρισε με το καλημέρα μερικά κλασικά κομμάτια. Το δεύτερο σε παραγωγή Steve Albini, συνδυάζει μεστές συνθέσεις που εξωτερικεύονται με έναν πολύ χαρακτηριστικό τραχύ, πρωτόλειο, απογυμνωμένο & ενίοτε επιθετικό ήχο. Το πείραμα αυτό δεν το επανέλαβε ποτέ, ωστόσο αμέσως μετά φτάνει στο μάλλον κορυφαίο της άλμπουμ. Σε αυτό βρίσκουμε αριστουργηματικές συνθέσεις γεμάτες λυρισμό, μαζί με δύο ευρηματικότατα, παιχνιδιάρικα κομμάτια (Down by the Water – με καταπληκτικό βιντεοκλίπ – & Working for the Man) συμπεριλαμβάνονταν σε ένα από τα 4-5, αν όχι 1-2, για να μην πω ότι ήταν το καλύτερο άλμπουμ του 1995.

Από τότε όμως έχει περάσει πολύ καιρός & αισίως φέτος η Pj φτάνει στο ‘White Chalk’ & αυτές τις μαζεμένες στιγμές που πληκτρολογώ αυτό το κείμενο, κάνω μια ακόμη απεγνωσμένη προσπάθεια να πείσω κάπως τον εαυτό μου να το προσέξει λίγο παραπάνω. Μάταια ! Είναι η πολλοστή ακρόαση, αλλά το κόλπο δεν πιάνει. Το ακούω με τη μέθοδο χαλί σε άλλες δραστηριότητες & περιμένω αν κάποιο κομμάτι θα καταφέρει να με αποσπάσει από την τρέχουσα δουλειά μου, αλλά τζίφος με το ζόρι δύο κομμάτια μερικώς το καταφέρνουν (το ένα είναι το ομότιτλο, το άλλο δεν θυμάμαι καν ποιο είναι). Ποντάρω στη ιδιότητα μερικών άλμπουμ να είναι βραδυφλεγή & το ακούω πιο προσεκτικά. Ναι αλλά πόσο ? Δεν πιάνει ούτε αυτό. Κάθε προσπάθεια πλύσης εγκεφάλου μου με την άλλοτε αγαπημένη μουσικό πέφτει στο κενό. Μπορώ να αναγνωρίσω πολλά χαρίσματα αν σταθώ πιο αποστασιοποιημένα, όπως λιτός & γυμνός ήχος, με σχεδόν μόνο φωνή & πιάνο, συνθέσεις με ενδιαφέρουσες εναλλαγές φωνής & ενορχήστρωσης, που κυμαίνονται από στενάχωρες μέχρι που φλερτάρουν με τα όρια της απόγνωσης ή μάλλον για την ακρίβεια η εντύπωση που μου δίνεται είναι ότι ψάχνει με μανιερίστικο τρόπο την πιο ταιριαστή με την απόγνωση, μουσική φόρμα (ιδιαίτερα στα φωνητικά). Όλα αυτά όμως με αφήνουν αδιάφορο. Το άλμπουμ μοιάζει σαν καινοτομία ίσως για την Pj λόγω του λιτού & χαμηλότονου ήχου του, ωστόσο στα αυτιά μου οι συνθέσεις ελάχιστα διαφέρουν από την Pj Harvey που ξέρω, απλά διαφέρει η ενορχήστρωση με τέτοιο τρόπο ώστε να συμβάλλει στην ανάδειξη της φωνής. Και αυτό θα το χαρακτηρίσω πλέον είτε σαν επανάληψη & στασιμότητα, είτε σαν δικιά μου μουσική στροφή 180 μοιρών. Είτε έτσι είτε αλλιώς το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο, το άλμπουμ δεν κατάφερε να με αγγίξει.

Αντίθετα όμως …

Sterna hirundo

Advertisements

3 Responses to Triple Play – P. J. Harvey – White Chalk

  1. Ο/Η Sterna hirundo λέει:

    Αυτό το σαν Amy Winehouse ξεκίνημα & εμένα μου έκανε κλικ από την πρώτη ακρόαση.

  2. Ο/Η littlefluffyclouds λέει:

    Πολύ εύστοχη παρατήρηση after.
    Το Dorset είναι όντως εκτός από το μέρος που γεννήθηκε η PJ και το πιο χαρακτηριστικό φόντο του δίσκου. Κάπου δένει και η δική μου παρατήρηση περί παιδιάστικης αίσθησης/προοπτικής του album.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: